برند Xbox با بزرگترین بحران تاریخ خودش روبرو شده است. برای ادامه مطلب با تک سیرو همراه باشید.
تاریخ محکوم به تکرار است؛ یعنی هر چه قدر هم که مشق بنویسیم و توی سر خودمان هم بزنیم باز هم این تقدیر کذایی تکرار میشود و تکرار میشود! چاره چیست؟ راستش هیچی! باید تن داد و از آن به هر نحوی که شده عبور کرد. صنعت گیم هم چنین حکایتی دارد. بعد از دوران سیاه دهه 80 میلادی که به ورشکستگی تقریباً تمام صنعت گیم منتهی شد، حالا در سال 2026 مجدداً به این چرخه افول بازگشتهایم. استثناء هم ندارد؛ از صغیر این صنعت بگیرید تا کبیر آن که PlayStation و Xbox باشند در آتش این بحران میسوزند. گرچه ماجرا به تلخی ورشکستگیهای دهه 80 میلادی نیست، اما دیدن موج گسترده تعطیلیها و تعدیلیها دل هر کسی را میلرازند. حالا هم Xbox با خانه تکانی اساسی رسماً آغاز بزرگترین بحران صنعت گیم را فریاد میزند. جایی که هیچ کس در هیچ مکان و زمانی در امان نیست!
خانه تکانی در مایکروسافت
چرخ برند Xbox سالهاست که نمیچرخد! این قضیه در نسل نهم شیب تندتری گرفت و حالا هم به اوج خودش رسیده است. سرمایهگذاریهای غلط و تصمیمات اشتباه در مقایسه با برند پلی استیشن کام ردموندیها را حسابی تلخ کرد. حالا هم مایکروسافت با انتشار نامهای از سوی مدیرعامل Xbox یعنی آشا شارما، از آغاز گستردهترین برنامه بازسازی در تاریخ این برند خبر داد. بازسازی که اسمش بازسازی است و در عمل یک زلزله ویرانگر و بزرگ به حساب میآید. طبق این برنامه، موج گستردهای از تعدیل کارکنان و البته تعطیل استدیوها در حال رقم خوردن است. ماجرا البته به این مورد هم ختم نمیشود و به گفته آشا شارما، در طی سال جاری میلادی هم ادامه پیدا میکند. در هر صورت ردموندیها این تصمیم را در راستای تغییر ساختار مدیریتی، بازتعریف جایگاه برخی زیرمجموعهها و تمرکز دوباره بر سودآوری میدانند.
بازسازی تاریخی؛ ۳۲۰۰ نفر از Xbox جدا میشوند
مایکروسافت رسماً تایید کرد که طی سال مالی 2027 حدود 3200 نفر از کارکنان بخش Xbox تعدیل خواهند شد. البته 1600 نفر دیگر نیز به جزء برند ایکس باکس در لیست تعدیلیها قرار دارند. طبق اعلام رسمی مدیران مایکروسافت، 1600 نفر از این رقم بزرگ، از همان روز نخست برنامه کاری مایکروسافت اخراج میشوند. روند سایر تعدیلیها نیز به مرور دنبال خواهد شد. همزمان چهار استودیو نیز از ساختار فعلی ایکس باکس خارج میشوند.
مدیرعامل ایکس باکس در نامهای خطاب به کارکنان نوشت:
«میدانم این خبر برای بسیاری از همکارانمان تلخ و ناامیدکننده است. افرادی که امروز تحت تأثیر این تغییرات قرار گرفتهاند، با استعداد، خلاق و متعهد بودند و این تصمیم به هیچوجه قضاوتی درباره تواناییهای آنها نیست. اما گستردگی تغییرات به اندازهای است که امکان اجرای همه آنها در یک روز وجود نداشت و ناچاریم این بازسازی را بهصورت مرحلهای پیش ببریم.»
چرا مایکروسافت وارد بزرگترین بحران تاریخ شد؟
دلیلش خیلی مشخص است؛ دخل و خرج با هم سازگاری ندارد. آشا شارما شفاف و واضح در تشریح دلایل تصمیم مدیران مایکروسافت میگوید که افزایشها هزینه و کاهش سود مقصر اصلی ماجراست. به گفته آشا شارما، اگرچه ایکس باکس طی سالهای اخیر سرمایهگذاری سنگینی روی سرویس Game Pass، انتشار بازیها روی پلتفرمهای مختلف و افزایش تولید محتوا انجام داده، اما این سرمایهگذاریها با سرعتی که انتظار میرفت به رشد درآمد منجر نشدهاند. از سوی دیگر، نسل نهم کنسولها با هزینههای بسیار بیشتر و جامعه کاربری کوچکتر آغاز شد و همین موضوع فشار مضاعفی بر ساختار مالی شرکت وارد کرد. به نظر میرسد ردومندیهای از هزینههای کلانی که برای برندهای بزرگی مثل اکتیویژن و بتسدا شده بود رضایت ندارند و حاشیه سود آن را بسیار ناچیز میدانند.
آشا شارما: صنعت بازی با دشوارترین بحران تاریخ خودش روبرو شده!
مدیرعامل ایکس باکس آب پاکی را روی دست همه ریخت و بحران کنونی صنعت گیم را شدیدترین نوع در تاریخ خطاب کرد. وی در ادامه با اشاره به شرایط فعلی بازار گفت:
«واقعیت این است که وضعیت اقتصادی کسبوکار ما با آنچه باید باشد فاصله دارد. حاشیه سود ایکسباکس در مقایسه با سایر شرکتهای بزرگ حوزه پلتفرم و نشر بازی بهمراتب پایینتر است. در سالهای گذشته به امید رسیدن به نتایج بهتر، تیمهای بیشتری تشکیل دادیم، سرمایه بیشتری صرف کردیم و پروژههای بیشتری آغاز شد؛ اما اکنون صنعت بازی با یکی از دشوارترین دورههای خود روبهرو است و ادامه این مسیر دیگر منطقی نیست.»
Double Fine و Compulsion مستقل شدند؛ Ninja Theory و Undead Labs به مالکان جدید واگذار میشوند!
به جزء تعدیلیهای گسترده مایکروسافت فارغ از میزان محبوبیت و موفقیت استدیوهایش، تصمیم به تعطیلی یا واگذاری بعضی از این تیمها گرفته است. بر اساس اطلاعات منتشرشده، استودیوهای Double Fine Productions و Compulsion Games از ساختار ایکس باکس جدا شده و بار دیگر به استودیوهایی مستقل تبدیل میشوند. در عین حال IPهای این استدیو در اختیار آنها باقی میماند و منابع لازم هم به آنها اختصاص داده خواهد شد. در مقابل، دو استودیوی Ninja Theory و Undead Labs مسیر متفاوتی را در پیش گرفتهاند و قرار است به شرکتهای جدید واگذار شوند. صدالبته این انتقال به معنای کنسل شدن دو بازی مورد انتظار طرفداران ایکس باکس یعنی Senua و State of Decay 3 نیست و هر دو بازی مراحل تولید خودشان را طی خواهند کرد.
مدیر عامل Xbox: قرار نیست مالک همه استدیوهای موفق باشیم!
مایکروسافت طی سالیان گذشته در اقدامی افراطی دست به خرید استدیوهای موفق و محبوب زیادی زد. تصمیمی باعث شد این شرکت در نهایت بخش قابل توجهی از آنها را برای همیشه کنار بگذارد. آشا شارما در توصیف دلایل این تصمیم میگوید:
«در سالهای گذشته تعداد استودیوهای خود را با سرعت زیادی افزایش دادیم، اما امروز به این نتیجه رسیدهایم که قرار نیست مالک همه استودیوهای موفق صنعت باشیم. تجربه نشان داده برخی تیمهای خلاق خارج از ساختار ما آزادی عمل بیشتری دارند و میتوانند مسیر موفقتری را طی کنند. وظیفه ما این است که از آنها حمایت کنیم، نه اینکه لزوماً مالک همه آنها باشیم.»
آینده Arkane در هالهای از ابهام!
استدیوی Arkane یکی از آن مهرههای محبوب و همیشه موفق مایکروسافت بوده است. راستش دیدن اسم این استدیو در لیست مغضوبان مایکروسافت به نوبه خودش برای همگان عجیب و غیرقابل باور بود. با این حال مایکروسافت ذکر کرده که هنوز به جمع بندی نهایی برای این استدیو نرسیده است.
آشا شارما، مدیرعامل ایکسباکس، در این رابطه اعلام کرد:
«مدیریت Arkane روند رسمی مشاوره با شورای کارکنان را آغاز کرده تا همه گزینههای راهبردی پیش روی این استودیو با دقت بررسی شود. این فرآیند بخشی از الزامات قانونی است و تا پایان آن هیچ تصمیم نهایی درباره آینده Arkane گرفته نخواهد شد.»
به این ترتیب، هنوز مشخص نیست که سازندگان Marvel’s Blade در نهایت به فعالیت خود زیر چتر مایکروسافت ادامه خواهند داد، مستقل خواهند شد یا به مالک جدیدی واگذار میشوند.
پایان عصر خریدهای گسترده؛ مسیر تازه مایکروسافت!
ردموندیها دیگر قرار نیست نقش شخص پولدار و ولخرج صنعت گیم را بازی کنند. یکی از مهمترین پیامهای مدیرعامل ایکس باکس هم اتفاقاً به همین مورد اختصاص داشت. آشا شارما واضحاً کفت که استدیوهایی که از سال 2018 به برند Xbox اضافه شدهاند نتوانستهاند چندان آورده خاصی برای آنها داشته باشند. از طرفی او تاکید کرد که دیگر خریدهای بزرگ در صنعت گیم نمیتواند حاشیه سود را تضمین دهد. به گفته وی اکنون توسعهدهندگان مستقل سهم بسیار پررنگتری در بازار دارند و همه آنها لزوماً در ساختار مایکروسافت عملکرد بهتری نخواهند داشت. شارما ادامه داد:
«ما به این نتیجه رسیدهایم که قرار نیست مالک همه استودیوهای موفق باشیم. بعضی تیمها خارج از ساختار ما فرصت بیشتری برای شکوفایی پیدا میکنند.»
ساختار مدیریتی Xbox سادهتر میشود
این روزها در صنعت گیم سادگی حرف اول را میزند. مایکروسافت سالها در سیستمهای تولیدی و مدیریتی پیچیده و سنگین خودش غرق شده بود و حالا اعتقاد دارد که زمان ساده شدن این مکانیسم فرارسیده است. به گفته مدیرعامل این شرکت، افزایش تعداد کارکنان و لایههای مدیریتی طی سالهای گذشته باعث شده تصمیمگیریها کندتر و توسعه پروژهها پیچیدهتر شود. بر همین اساس، تعداد سطوح مدیریتی به شکل قابل توجهی کاهش پیدا میکند و مسئولیتها نیز شفافتر خواهند شد. آشا شارما در این باره گفت:
«فناوری زمانی بهتر عمل میکند که سادهتر باشد، نه پیچیدهتر. هدف ما ساخت سازمانی چابکتر با تصمیمگیری سریعتر است.»
طبق برنامه جدید، ایکس باکس قصد دارد محور فعالیتی خودش را به سه عنصر اختصاص دهد؛ بازیساز، مدیران اجرایی و رهبرانی که تصمیمهای کلیدی را میگیرند. به این ترتیب هم هزینهها کاهش پیدا میکنند و هم بهرهوری به مرور بیشتر میشود.
Mojang و King؛ دو زیرمجموعه با آیندهای متفاوت!
مایکروسافت در سیل تغییرات مدیریتی خودش صرفاً به تعدیل و تعطیلی استدیوها فکر نکرده است. آنها براساس الگوی تصمیمگیری جدید خودشان قصد دارند، استودیوهای Mojang و King را مستقیماً زیر نظر آشا شارما هدایت کنند. یعنی از این پس تمامی تصمیمات کلیدی و مهم این دو استدیو توسط مدیر ایکس باکس اتخاذ خواهد شد. موجانگ با برند Minecraft و کینگ با بازیهایی مانند Candy Crush اکنون بزرگترین جامعه کاربران فعال مایکروسافت را در اختیار دارند. پس طبیعی است که آشا شارما خودش شخصاً برای مدیریت این دو استدیو آستین را بالا بزند. مدیر ایکس باکس در توضیح تصمیم جدیدش گفت:
«موجانگ و کینگ دیگر صرفاً دو استودیو نیستند؛ آنها به پلتفرمهایی جهانی تبدیل شدهاند و به همین دلیل میخواهیم ارتباط مستقیمتری با مدیریت ایکس باکس داشته باشند.»
آیندهای بزرگتر؛ مدیرعامل Xbox از چشمانداز جدید شرکت گفت
هجمهها و حملههای گستردهای علیه آشا شارما، مدیر جدید ایکس باکس، شکل گرفته است. او با این حال از تصمیمات جدید خودش راضی است و آن را یک عنصر مهم برای بقای برند ایکس باکس میداند. به عقیده او این تحول و بازسازی باید خیلی وقت پیش در برند ایکس باکس رخ میداد تا حداقل دایره رقابت با پلی استیشن محدودتر میشد. با این حال مدیران جدید میخواهند با سادهسازی سیستم مدیریتی ایکس باکس و تمرکز روی فرانچایزهای پولساز حاشیه سود این شرکت را گسترش دهند. شارما همچنین در ادامه سخنانش تاکید داشت که هدف نهایی ایکس باکس خلق بستری است که میلیونها نقر در سراسر جهان بیدغدغه بتوانند از آن استفاده کنند. در هر صورت این مدیر تازه منصوب شده اعتقاد دارد که به لطف تصمیمات مدیریتی جدیدش میتواند دوباره ایکس باکس را به قلهی صنعت گیم برگرداند.
سخن پایانی
گرچه مایکروسافت چراغ اول بزرگترین بحران تاریخ صنعت گیم را روشن کرد، اما او در این مسیر تاریک ابداً تنها نیست. حتی برند پلی استیشن که یکهتاز بازار کنسولهاست با حذف پشتیبانی از دیسک بازیها و گران شدن کنسول نسل بعدیاش، به این ادعا مهر تایید زد. راستش دلایل این بحران و افول فراتر از یک مطلب است و ریشه در اتفاقات ریز و درشت سالیان گذشته دارد. با این حال صنعت گیم در انتهای مسیر همچنان زنده خواهد ماند. همانطور که بحرانهای قبلیاش را به هر طریقی که شده پست سر گذاشت.
نظر شما چیست؟ آیا از تصمیمات برند ایکس باکس حمایت میکنید؟ در قسمت کامنتها، دیدگاه خود را با ما به اشتراک بگذارید.
